Khu lưu giữ tác phẩm của nhà thơ Xuân Diệu tại BNF
Thư viện Quốc gia Pháp – Nơi lưu giữ hàng vạn cuốn sách về Việt Nam
Chỉ riêng về sách in (chưa kể tài liệu nghe nhìn, tư liệu hình ảnh hay bản đồ), Thư viện Quốc gia Pháp (BNF) đang lưu giữ đến gần 90.000 đầu sách về Việt Nam, phân chia thành hai khu vực rõ ràng: một khu phục vụ bạn đọc phổ thông và một khu dành riêng cho các nhà nghiên cứu có chuyên môn.
Tại khu đại chúng, 70% tác phẩm trong mảng văn học và ngôn ngữ là những bản chuyển dịch từ văn học Việt Nam sang tiếng Pháp hoặc tiếng Anh, kèm theo các bản gốc để đối chiếu. Đặc biệt hơn, khoảng 2 năm trở lại đây, BNF còn mở thêm một tủ sách riêng dành cho người mới bắt đầu học tiếng Việt, nằm trong hệ thống tủ sách ngoại ngữ của thư viện.
Kho sách nghiên cứu và những tư liệu cổ vô giá
Khu nghiên cứu chủ yếu chứa sách tiếng Việt phục vụ các học giả chuyên sâu và những độc giả Việt yêu thích văn hóa – văn học từ thời cổ điển đến đương đại. Tuy nhiên, số đầu sách được trưng bày trên kệ chỉ chiếm khoảng 1% tổng lượng tư liệu về Việt Nam mà BNF đang nắm giữ, phần lớn còn lại được cất giữ trong các kho lạnh chuyên biệt.
Trong khu tư liệu cổ, BNF lưu giữ các văn bản Hán – Nôm từ đầu thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, bao gồm cả những bản thảo viết tay bằng chữ Quốc ngữ thời sơ khai. Đáng chú ý nhất là bản gốc từ điển Việt – Bồ – La của Alexandre de Rhodes – công trình được xem là cột mốc khai sinh chữ Quốc ngữ hiện đại – đang được bảo quản tại đây. Thư viện còn sở hữu bộ tiền cổ gồm 2.500 đồng tiền trải dài từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 20.
Kho sách Đông Dương – Kho báu tư liệu không nơi nào sánh được
Đặc biệt và độc đáo nhất là kho sách Đông Dương – bộ tư liệu duy nhất trên toàn thế giới. Kho này tập hợp đầy đủ các ấn phẩm được in tại Đông Dương, chủ yếu trên đất Việt Nam, từ năm 1922 đến năm 1954, với 12.486 đầu sách, chưa tính báo chí định kỳ. Đây là bằng chứng lịch sử về sự ra đời và phát triển của nhiều lĩnh vực tại Việt Nam trong giai đoạn giao thoa văn hóa với phương Tây: báo chí, văn học chữ Quốc ngữ, khoa học kỹ thuật, kiến trúc, y học... Chính vì tầm giá trị lịch sử không thể thay thế đó, kho sách này trở thành điểm đến không thể bỏ qua của các nhà nghiên cứu quốc tế.
Bản đồ lịch sử và kho tư liệu đa phương tiện
BNF còn giữ nhiều bản đồ lịch sử đặc biệt có giá trị về khu vực Đông Dương. Trong thời gian gần đây, nhu cầu tra cứu bản đồ liên quan đến tình hình Biển Đông ngày càng gia tăng. Về tư liệu nghe nhìn, kho lưu trữ về Việt Nam bao gồm đủ loại hình âm nhạc truyền thống như hát ru, cải lương, đàn tranh, đàn bầu cùng nhiều bộ phim tài liệu về lịch sử và xã hội Việt Nam hiện đại.
BNF không chỉ giữ vai trò lưu trữ mà còn chủ động tổ chức các sự kiện liên quan đến Việt Nam. Năm 2014, thư viện đã tổ chức một hội thảo quy mô lớn, giúp các nhà nghiên cứu ở Pháp và châu Âu có cái nhìn toàn diện hơn về giá trị to lớn của bộ sưu tập sách tiếng Việt đang được lưu giữ tại đây.
Hải Minh - Sggp.org.vn